اگر شما از آن دسته افرادی هستید که ترجیح میدهید بسیاری از کتابها، مقالات یا نوشتههای مختلف را به جای خواندن در منزل یا سفرهای روزمره بشنوید، حالا دیگر میتوانید در کنار سایر کارها در حین آشپزی و یا انجام کارهای اداری و یا حتی در حین سفرهای شهری، یک فایل صوتی را از طریق موبایل یا پخشکننده صوتی، گوش کنید و علاوه بر شنیدن، از تصاویر همراه کتاب و اطلاعات تکمیلی مثل یادداشت نویسنده، نقد و بررسی کتاب، خلاصه کتاب، عوامل تهیه و تولید آن و معرفی کتابهای مرتبط استفاده کنید.
کتاب صوتی یا سخنگو از ابزارهایی است که در سالهای اخیر با پیشرفت وسایل شنیداری به عنوان رسانهای چند منظوره در خدمت ترویج فرهنگ مطالعاتی برای عموم قرار گرفته است. سابقه کتابهای صوتی به سال 1931 بر میگردد که در آن سال کنگره امریکا برنامه کتابهای صوتی را در دستور کار قرار داد. این پروژه که در ابتدا با هدف کمک به افراد نابینا برای مطالعه کتابهای حوزههای مختلف راه اندازی شده بود به تدریج از سوی افراد سالم جامعه نیز مورد توجه قرار گرفت و یک سال بعد اولین تولید انبوه کتابهای صوتی آغاز شد.
در سال 1933 مردم شناسی به نام جی. پی. هارینگتون سفرهای طولانی به تمام نقاط آمریکای شمالی شروع کرد تا بتواند با گرامافونی که با برق اتومبیل کار میکرد تاریخ شفاهی قبایل بومی آمریکا را روی دیسکهای آلومینیومی ضبط کند که هنوز هم کتاب صوتی وی به عنوان سمبل قصهگویی مردم بومی این کشور در کنگره آمریکا موجود است.
تا سال 1935، پس از آنکه کنگره تصویب کرد کتابهای صوتی به رایگان برای شهروندان نابینا ارسال شود، پروژه کتاب برای نابینایان بزرگسال به طور جدی دنبال میشد. با توسعه کاستهای قابل حمل، کتاب صوتی بسیار محبوب و پرطرفدار شد و در اواخر دهه 60 میلادی کتابخانه های بسیاری منبع کتاب های صوتی رایگان شدند.

ابتدا کتابهای صوتی آموزشی و درسی روی کاست های خود آموز پیاده شد و به دنبال آن کتابهای ادبی و داستان و حکایات ارائه شد. در سال 1970 شرکت Audiobook شروع به اجرای طرح اجاره کتاب سخنگو کرد و خدمات فروش محصولاتش را به کتابخانهها توسعه داد.
به این ترتیب، کتاب صوتی جایش را بیشتر و بیشتر در میان مردم باز کرد و طرفداران بسیاری یافت. در اواسط دهه 1980، درآمد حاصل از نشر کتاب صوتی بالغ بر چندین میلیارد دلار در سال شد. در سال 1996، انجمن ناشران کتاب صوتی جایزه کتاب صوتی را برای بهترینهای کتاب سخنگو در نظر گرفت که معادلی برای اسکار در صنعت کتاب صوتی محسوب میشود.
با توسعه اینترنت، فناوریهای ارتباطی، فرمتهای جدید فشرده صوتی و دستگاههای پخش صوت قابل حمل محبوبیت کتابهای سخنگو به شکل شگفتانگیزی، افزایش یافت؛ و در سالهای اخیر با اختراع کتابخوان های شرکتهای اپل، مایکروسافت و آمازون سرعت ایجاد این کتابها همچنان در حال افزایش است به طوری که انجمن ناشران کتاب های صوتی آمریکا (APA) هفته گذشته با اشاره به کاهش قیمت این کتابها در گزارشی از رشد 7/4 درصدی فروش این نوع کتاب در سال گذشته میلادی خبر داد که اتفاق مهمی در عصر ورود به هزاره جدید تلقی می شود؛ به طوری که انتظار می رود در سالهای آینده کسی مجبور نباشد کتاب را خودش مطالعه کند.
«جنت بنسون» رئیس انجمن ناشران کتابهای صوتی آمریکا می گوید با وجود رکود اقتصادی در سالهای اخیر فروش این کتابها رشد چشمگیری داشته است و اکثر کسانی که این کتابها را از طریق فرمتهای سی دی و دانلود از سایتهای مربوطه خریداری کردهاند از قیمت بالای این کتابها در بعضی موارد استقبال میکنند!
بر اساس ادعای اعضای این انجمن درآمد کل حاصل از فروش کتابهای صوتی این انجمن در سال 2009 مبلغی معادل 291 میلیون دلار بوده است و تخمین زده می شود که این مبلغ در کتابفروشیها به 900 میلیون دلار برسد که همین آمار باعث شده عوامل تولید این کتابها که یکی از آنها انجمن ناشران کتابهای صوتی آمریکا است، ایده گسترش بازارهای این نوع کتابها را جدی بگیرد.
افت انتشار کتابهای چاپی از 29درصد به 17 درصد نشاندهنده این است که بیشتر مخاطبان کتب صوتی ـ جوانان و نوجوانان ـ ترجیح می دهند تنها کتابهای درسی خود را از نسخه مکتوب بخوانند و کتابهای داستان را دیگری برایشان بخواند.